Lisbeth kiest: Wreck this journal van Keri Smith

Lieve Sabine,

Er iets niets fijners dan een boek je eigen maken en dan bedoel ik niet alleen lezen of er (foei!) een ezelsoortje in vouwen. Nee, er zijn nog zoveel meer dingen die je met een boek kan doen. Je mag er lekker in krassen en onderstrepen, vol walging van je afgooien, liefdevol omarmen in de regen, samen een bord spaghetti bolognese mee eten, van boven naar beneden laten vallen, mee naar de wc nemen, buigen en vouwen, op z'n kop lezen, letters tellen, pagina's uit scheuren, onder je kussen leggen en je tanden erin zetten. En ach, je hebt er al ervaring mee, denk maar aan al die uren, dagen en jaren dat je een eigen stempel op Boekblad drukte! Ik ga je missen en verwijs je naar het boek 'Wreck this journal' van Keri Smith voor alle bovenstaande ervaringen. En dan nu voor de laatste keer (snik):

Groetjes Lisbeth

Anke kiest: Eeuwelingen van Steffie van den Oord

Lieve Sabine,

Verdorie, het is dus inderdaad zo gegaan zoals je vreesde, tijdens het feestelijk(e/ bedoelde) freelancers-etentje begin dit jaar. Na zoveel jaar - ik weet niet eens hoeveel - ga je weg bij Boekblad. Niet omdat je het er niet meer naar je zin had, integendeel. Maar omdat van bovenaf besloten werd dat de redactie ging verhuizen, zo ver weg dat heen-en-weer reizen voor jou onhaalbaar werd. Ik zie je nog voor me, verdrietig, ook al zag je ook positieve kanten aan het verhaal: extra tijd voor je gezin en, na een poosje, wellicht dé kans voor een nieuwe stap in je carièrre.

Ik heb je daarna niet meer gesproken helaas, maar uit de andere stukjes op Sabines boeken maak ik op dat je voorlopig vooral zal genieten van het 'nietsdoen', voor zover dat voor een jonge moeder mogelijk is. Het zij je gegund, ik zou zeggen: geniet er met volle teugen van! Met baby en de zomer voor de deur zou dat toch moeten lukken, lijkt mij zo. En wat later komt, komt later.

Al heb ik een jaar of vier met je samengewerkt, heb ik je niet zo goed leren kennen dat ik weet welke boeken je graag leest. Dat heb je hè, met digitale communicatie en reisafstand. Ik heb als 'afscheidskado' dus een boek gekozen dat ik zelf ontzettend mooi vind, zo mooi dat ik me niet kan voorstellen dat jij het niet mooi zou vinden. En dat, hoe langer ik erbij stilsta, hoe beter past bij een belangrijke nieuwe stap in je leven als de stap die je vandaag neemt.

Eeuwelingen is een bundel interviews met mannen en vrouwen die in 2000 een volle eeuw of zelfs nog langer geleefd hadden. Die dus kind waren in de tijd dat mensen meestal niet ouder dan vijftig werden, er nog geen electriciteit was, de wereld niet groter was dan het dorp, vrouwen kappen met ijzers droegen. Die zich de Eerste Wereldoorlog veel levendiger herinneren dan de Tweede Wereldoorlog, toen ze al zoveer achter zich hadden. Die beroepen uitoefenden die al deccenia niet meer bestaan, zoals brikkebakker en pullevaarder.

Waar ik na het lezen, de eerste keer alweer een paar jaar geleden, het meest van onder de indruk was, was het relativeringsvermogen van deze honderdjarigen, hun humor (vaak) en openheid. Ze hebben al zoveel meegemaakt, de wereld compleet zien veranderen, hun eigen kinderen bejaard zien worden, ontvangen nu een AOW of een pensioen dat een veelvoud waard is van het loon dat zij in de bloei van hun leven met hard werken verdienden - dat ze zich niet gauw meer ergens druk over maken en al helemaal niet over wat andere mensen doen. Hendrikje van Andel-Schipper uit Smilde, die niet naar school mocht vanwege haar slechte gezondheid maar 112 geworden is, heeft een mooie verklaring voor die prestatie: 'Ik vertik het gewoon om chagrijnig te worden.'

Doe ermee wat je wilt, voor of nadat jij binnenkort wéér een mensje op de wereld zet voor wie alles nog open ligt. In het perspectief der honderjarigen zou dat voor jou ook nog weleens zo kunnen zijn. Nogmaals: geniet ervan!

Het ga je goed.

Liefs,

Anke

Henk kiest: voor verschillende boeken

Voor Sabine,

Wat te lezen in de zee van tijd die je te wachten staat? Wat een onmogelijke opgave om aan te beginnen. Ik kan een lawine van titels over deze pagina cascaderen, zoals een collega van mij dat noemt. Maar zou dat meer zijn dan een lijst titels, zou het iets betekenen?

Wanneer mij ineens een zee van tijd en rust zou toevallen welke titels zou ik dan willen lezen? Ik zou alles willen lezen, proberen bij te houden alles wat er uitkwam. Een onmogelijke opgave dus.

Dan moet ik meteen aan ‘De komst van de tijd’ van Pierre Bergounioux denken. Een boerenzoon wil de tijd van zijn jeugd terug en om dat mogelijk te maken moet hij zeven maanden per jaar ver van huis het tegendeel zijn, een vertegenwoordiger, om vijf maanden per jaar te zijn wat hij had willen blijven, een boerenzoon vergroeid met de natuur. Zijn opdracht: een miljoen bomen planten om het bos van zijn jeugd weer aan te planten. Een onmogelijke opgave. En een die hem bijna nog lukt ook. En met een vrouw gelukkig zijn en blijven zonder dat hij haar begrijpt en steeds verbaasd dat zij hem begrijpt. Die hem alle vrijheid geeft om de aan hem zelf opgelegde onvrijheid uit te leven in een poging de tijd te stoppen. Maar de tijd laat zich niet stoppen natuurlijk. De tijd komt, onherroepelijk.

Je kunt ook een catalogus van Jan Schoonhoven opslaan. Minimalistische kunst. Witgeschilderde kartonplaksels, een soort witte letterbak bijvoorbeeld. Simpeler is bijna niet denkbaar, schotjes die samen een reeks rechthoekige bakjes vormen. En dan valt er licht op, daglicht. De vakjes krijgen schaduw en daardoor diepte, het licht beweegt, heel langzaam veraderen de schaduwen, verandert het beeld. En is wat simpel scheen, blijkt ineens heel doordacht.

Je kunt Primo Levi lezen. Het periodiek systeem en aan de hand van de elementen een levensverhaal aan je voorbij zien trekken. Gewoon een toevallig systeem steekwoorden waarachter een bonte verzameling verhalen en anekdoten schuilgaan, schijnbaar als los zand met elkaar verbonden, verteld met een van de beminnelijkste stemmen uit de wereldliteratuur. En het zal een hecht geheel blijken te vormen wanneer je het na de laatste pagina hebt neergelegd.

Je kunt je laten verbazen door de speelsheid van geest en humor van H.C. Westermann, Cliff Westermann. Popart. Zijn foto staat ook op de hoes van Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band (direct achter de veer op George Harrisons steek). Zijn vuistdikke catalogus is de heerlijke speelkamer van een dartele geest in het lichaam van een vakkundige timmerman. Het is lang geleden dat ik zo verrast werd als door deze catalogus. Toen, lang geleden, werd ik verrast door een catalogus van een man (het zit ergens in een van de verhuisdozen) wiens naam mij nu volledig ontschiet. Hij veranderde, met niet meer materiaal dan een zwarte viltstift en een balpen, aangespoeld hout in spannende kaarten of halve berichten. Hij maakte gebruik van de verweerde plekken in het hout om de toeschouwer te laten denken “wat jammer dat ik de boodschap niet helemaal kan ontcijferen”. Ik heb dat boek een aantal weken elke dag even in zitten kijken. En ik kan niet wachten tot mijn bibliotheek af zal zijn, om het boek meteen weer tevoorschijn te halen.

Of poëzie lezen van bijvoorbeeld J.W.Oerlemans Som// Als je de avond aftrekt van de nacht/ en de duisternis optelt bij de sterren/kun je de zee wel wegstrepen/ tegen de eeuwigheid.

Het punt is dat je heel veel kunt lezen, maar wat je moet lezen kan ik je niet vertellen. Het is goed mogelijk dat alle titels die ik hierboven heb genoemd je geen van allen zullen aanspreken. En dat is natuurlijk ook helemaal niet belangrijk. Ik hoop dat je tijd zult blijven vinden om vooral dat te lezen waar je van geniet, waar je gedachten naar terugkeren lang nadat je het boek hebt dichtgeslagen.

Ik wens je alle goeds,

Hartelijke groet,

Henk Groenewegen.

Wouter kiest: 'Het reizen vereist sterke zenuwen' van Bob den Uyl

In oktober 2008 legde ik voor het eerst de fietstocht af naar de Naritaweg. Het was in het bruingele gebouw op nummer 14 dat ik jou en Lucie voor het eerst ontmoette, tijdens het sollicitatiegesprek. Jullie waren op zoek naar een freelance eindredacteur. Eerlijk gezegd wist ik na afloop niet of het gesprek nou goed of slecht was verlopen - zo veel ervaring in het bladen maken had ik toen nog niet. Maar jullie hadden er vertrouwen in en een paar weken later legde je me de kneepjes van het vak uit.

Het was me meteen duidelijk dat je veel ervaring had, en zonder te overdrijven kan ik vaststellen dat je een mentor bent geweest. Als nieuwbakken eindredacteur heb ik veel van je kunnen leren en me aan je kunnen spiegelen. Aan die periode, en ook later, heb ik veel gehad als ik aan het werk was voor andere opdracht- of werkgevers.

Nu was het eerste nummer dat ik voor Boekblad maakte niet meteen een doorslaand succes: ik weet nog dat Hannie gepikeerd was dat ik niet had doorgegeven dat ze van Arno Koek niet alleen een visiefoto, maar ook een coverfoto moest maken, en ik meen dat in het nummer erna een paar rectificaties geplaatst moesten worden. Vallen en opstaan heet dat.

Over een paar dagen volg ik jou op als eindredacteur bij Boekblad, en ik weet: de lat ligt hoog. Maar juist dat gegeven is misschien wel de belangrijkste reden waarom ik het werk graag doe. Ik hoop de standaard die jij hebt gezet hoog te kunnen houden, en dat is een behoorlijke uitdaging!

En nou iets heel anders: de boekentip. Ik raad je Het reizen vereist sterke zenuwen aan van Bob den Uyl. Dit boek heb ik helaas nog ongelezen in de kast staan, maar het lijkt me het ideale boek als je een tijdje aan huis gekluisterd bent en toch in gedachten verre en niet zo verre reizen wilt maken. Den Uyl is wel een beetje een mopperkont, maar dat maakt zijn verhalen juist zo charmant. Sabine, ik wens je een heel mooie en gelukkige tijd toe!

Hans kiest Haarlem (III)

En dan de buitenwijken. Altijd gedacht dat ik daar nooit een zielsverwant zou treffen. Wat wil je, ik was een puber. Tien jaar nadat ik verhuisd was naar Amsterdam, kwam ik tot de ontdekking dat G.L. Durlacher om de hoek woonde (en dat juffrouw Durlacher junior daar dus ook is opgegroeid). Zij heeft later haar toevlucht gezocht in Bloemendaal, waar wel meer bestsellerschrijvers zijn neergestreken (net als in Aerdenhout). Gewoon even in het telefoonboek opzoeken. In Bloemendaal moet je ook zijn voor de winkel van Inge Happé, maar die heb je vast wel ontdekt. Ga ook eens langs Blokker op de Binnenweg in Heemstede, de trots van Willeke en Arno. Fijne winkel, aardige mensen, leuke literaire avondjes.

In Haarlem zelf heb je natuurlijk ook een paar schitterende boekhandels: de Kennemer Boekhandel ken je, Coebergh (zat ooit op de Gedempte Oude Gracht maar is nu half verstopt in de Brinkmann Passage), H. de Vries (nog wel op de Gedempte Oude Gracht) en het filiaal van Athenaeum is ook niet te versmaden. In het pand van De Vries aan de Jacobijnestraat (het zijstraatje van de Gedempte Oude Gracht) is trouwens de beroemde scène van Jiskefet opgenomen. In datzelfde straatje zat jarenlang ook een geweldige stripzaak, maar die heeft het onderspit gedolven. En als je dan toch de Jacobijnestraat inwandelt: een paar honderd meter verderop wandel je langs het Stedelijk Gymnasium, waar L.H. Wiener jarenlang Engels heeft gegeven. Een onuitputtelijke bron voor zijn verhalen, weet ik, zoals ook Siebelink altijd maar weer terugkwam op zijn werk als leraar. Wiener heeft één voordeel boven Siebelink: hij heeft meer humor.

Het lijkt wat rommelig, maar toch hebben wij volgens mij een mooi rondje door de stad gemaakt. Misschien moet je het hoofdstuk Mulisch doen vóór de beeldengroep van Camera Obscura en Blokker voor een andere keer bewaren.

Lieve Sabine, veel geluk in Haarlem.

(En overigens ben ik het eens met Maarten dat je Terug naar Walden van Walter van den Broeck moet lezen. Schitterend boek.)

Hans kiest Haarlem (II)

OK, de Haarlemmer Hout dus, met de beeldengroep die een aantal personages uit de Camera Obscura van Hildebrand voorstelt. Verplichte kost, al op de middelbare school en zeker in deze regio. Haarlem is trots op zijn geschiedenis, moet je weten. Ze hebben tegenwoordig ook niet veel meer (al zou elke stad blij zijn met de Toneelschuur).

Ja, het verleden is alomtegenwoordig. Als je de Grote Houtstraat had genomen, was je na de V&D te zijn gepasseerd langs de societeit Trou moet blycken gekomen, een van die oude rederijkerskamers. Rechts (ten westen) van de Grote Houtstraat loop je trouwens wel de kans wat modern literair talent tegen te komen, maar ik noem hier geen namen. Misschien zijn ze wel op hun privacy gesteld.

Ja, Mulisch is natuurlijk de grootste Haarlemse schrijver. Geen idee of hij de laatste jaren nog is terug geweest. Een belangrijk deel van De aanslag speelt natuurlijk in de stad. Als je vanuit de Kleine Houtstraat doorfietst en de Haarlemmer Hout rechts laat liggen, kom je in de buurt waar in het boek Hannie Schaft werd doodgeschoten. In werkelijkheid misschien ook wel, maar ik doe alles uit mijn hoofd. Wanneer je door de eerste S-bocht fietst, moet je eigenlijk rechtdoor als de 'S' rechtsaf wil. Langs de vijver fiets je rechtdoor, totdat je door de schitterende laantjes het Spaarne hebt bereikt. Daar is het. Mooi is het hier, niet? Jammer dat ze aan de overkant Schalkwijk hebben gebouwd. Het enige wat deze wijk heeft bijgedragen aan Literair Nederland, is de jonge dichter Victor Schiferli.

Hans kiest Haarlem

Lieve Sabine,

Redelijk kort dag om nog een literaire gids voor Haarlem samen te stellen. Want dat lijkt mij toch het meest gepast. De Cronjé-buurt heeft wat dit betreft bovendien weinig te bieden. Voor literair Haarlem moet je toch ten zuiden van het station zijn, onder het spoor door.

Waar te beginnen? Op de Grote Markt natuurlijk, waar achter de Bavo Café De Uiver te vinden is. De Riviervismarkt heet het daar, en dat is de plek waar Louis Ferron altijd schrijver zat te zijn toen ik opgroeide. Welke rol Haarlem speelt in zijn werk, weet ik eigenlijk niet, maar daar zal zijn weduwe, Lilian Blom, vast wel wat licht op werpen in haar boek De tuinkamer.

En dan verder naar het zuiden. Neem de Kleine Houtstraat maar, waar - meen ik mij te herinneren - vlak voor de Gedempte Oude Gracht aan je rechterhand een schitterend antiquariaat is gevestigd. Misschien hebben ze daar nog een exemplaar van Ik ben niet in Haarlem geboren van Doeschka Meijsing (schitterend vormgegeven door Haarlemmer Joost Swarte), lang geleden door H. de Vries Boeken uitgegeven. Geen idee meer waar het over gaat, ik woonde nog thuis toen het verscheen.

De eerste boeken van broer Geerten, toen nog met een vriend schrijvend onder het pseudoniem Joyce & co., speelden ook in Haarlem. Ik geloof dat ze uit de buurt Bos & Vaart komen, een dure wijk tussen Haarlemmer Hout en Leidsevaart, tussen het Eerste Christelijk (waar Mulisch zat) en het Roomse Sancta Maria (waar andere broer, thrillerschrijver Joep, les gaf). Maar laten we even terug gaan naar de Haarlemmer Hout. (Ik zit te prutsen met het uploaden van afbeeldingen, dus ik ga maar even verder in een volgend bericht).

Hans

Vincent kiest: 'Call me by your name' van Andre Aciman

Lieve Sabien,

Ik zeg dan wel gekscherend: wat moeten we zonder jou?, maar ik meen het - en het zit vrij aan de oppervlakte van mijn hart - wel. Je bent niet alleen eindredacteur, maar ook het levende archief en kwaliteitsbewaker van het blad. Hoe moeten we zonder jou en jouw kennis? Hoeveel fantastische onderwerpen die ik aandroeg zijn er al niet in de papierbak verdwenen door jouw resolute: 'Nee hoor, dat hebben je in 2007 al gehad.'? Dat hoorde erbij voor mij als beginneling en inmiddels doe ik dat zelf ook. En uiteraard: 'Nee hem vraag ik niet. Je mag iedereen vragen, maar niet die boekenvakker.' Dan was er een heel drama per mail en telefoon aan vooraf gegaan, waar ik heerlijk van kon smullen.

Als je dus komende tijd dubbelingen ziet opduiken in het blad, komt dat doordat of wij onze prullenbakken hebben geleegd op Wouters bureau: kopij-ideeën! Of omdat we niet meer weten dat het al eens geschreven is. Je weet hoe snel ik vergeet dat een artikel van mijn hand en hoofd is. Dan moet je wel aan de bel trekken en is het toegestaan een lekker zuur mailtje te sturen: 'In mijn tijd...'

En zouden we Wouter kunnen vragen jouw humor en onze grappen over te nemen? En weet hij de essentiële zaken wel? Zoals dat boekhandelanalyses altijd horen te eindigen met de aankondiging van hel en verdoemenis als ze niet ons advies opvolgen?

Het boek dat je MOET lezen, en misschien heb je het wel gelezen, en dat ik je kan aanbevelen is Call me by your name van Andre Aciman. Over de eerste allesverslindende liefde: de onzekerheid, het hinein interpreteren, de obsessiviteit, de gelukzaligheid en diepe dalen die daar bij horen. Het is een van mijn lievelingsboeken, heel herkenbaar vond ik het. De diepe liefde die je alleen maar de eerste keer kunt meemaken, de verwarring waarin je je bevindt - het is zo prachtig beschreven en het speelt zich af tijdens een zomer in Toscane. Deze zomer zal er voor jou waarschijnlijk geen vakantie in zitten, maar met dit boek zit je toch even in Italië.

Zelf heb ik het boek inmiddels drie keer gelezen en het blijft prachtig. Hopelijk vind jij dat ook - en als je dan straks, over een jaar of twee - langs je kast loopt en het boek ziet staan, dan denk je nog eens aan ons en mij en dat het weer eens tijd is voor een terrasborrel om bij te praten.

Sylvia kiest: haar mails aan Sabine

Hannah kiest: 'The 4 Hour Work Week' van Timothy Ferris

Lieve Sabine,

Zonder twijfel heb je het héérlijk gehad, al die jaren bij Boekblad. Giechelen bij de lach van Robertine en Lucie, genieten van lunches in de zon en opgewekt blijven wanneer een artikel/foto woensdagmiddag rond vier uur binnenkwam. Zelfs gezamenlijk chagerijnen over het vertrek naar Capelle had nog wel z’n charme.

Met nog minder twijfel durf ik te zeggen dat je het ook heerlijk gaat vinden om even ‘niets’ te doen. Althans, wanneer je kinderen naar school brengen, luiers verschonen, snottebellen wegvegen, partijtjes met Jip&Janneke champagne organiseren, huilende kinderen troosten en een derde bevalling overleven als niets doen beschouwt.

Daarom zou ik je The 4 Hour Work Week van Timothy Ferris willen aanraden. Het ideale van zijn filosofie is: met vier uur werken per week hark je toch een bovenmodaal salaris naar binnen en kun je de rest van de tijd ‘niets’ gaan doen. Althans, kinderen naar school brengen, luiers verschonen, snottebellen wegvegen, etc natuurlijk. Vriend Ferris heeft zijn internetbedrijf zo georganiseerd dat hij nog maar vier uur per week e-mails hoeft te lezen en wat commando’s moet geven aan in India gestationeerde PA’s (lees: personal assistants). In de tussentijd taekwandoot hij in Zuidoost-Azië, danst hij de tango in Argentinië en leert hij Italiaans in Florence.

Dat biedt perspectief, toch? Bovendien heeft de enthousiaste Harris er een website bijgemaakt, zodat je voortdurend updates tot je kan nemen. Zie: www.fourhourworkweek.com. Zo kun je, natuurlijk tegen betaling, een ‘Lifestyle Design Fundamentals Video’ bekijken. Of een ‘mini retirement’ inplannen. Gezien je dat laatste al hebt gedaan (volgens Ferris’ definitie dan hè), denk ik dat je op de goede weg bent.

Helaas moet ik bij dit uiterst paradijselijk klinkende verhaal wel een teleurstellende aantekening maken: bij mij heeft het lezen van dit boek niet veel opgeleverd. Ik heb mijn hoofd gebroken over mogelijke efficiënte strategieën, maar binnen vier uur lukt het me toch vaak niet om een artikel te schrijven J. En tja, wat dan? Maar gezien jij toch een carrièremove overweegt, is er misschien wel ruimte. Bovendien kan de combinatie van acht maanden de tijd & jouw talent heus een lumineus idee opleveren. Gewoon, iets heel anders, met als criterium dat het niet arbeidsintensief is (ook hierover zal ik nog mijn hoofd breken). Geniet van de vrijheid en om alvast een beginnetje te maken: ik stem voor Sabusiness als naam voor je bedrijf.

PS: Door al mijn enthousiasme over alles wat je straks kunt ondernemen, vergat ik bijna te zeggen hoeveel ik je ga missen. Net als wij allemaal. Gelukkig bestaan er tegenwoordig zoiets als sociale media, dus via de ons dierbare wegen van Linkedin en Facebook zullen we elkaar hopelijk nog vaak spreken. Dat kan dan straks buiten je 4-urige werkweek.

Lise kiest: een gedicht van A.C.W. Staring

Afscheid van Sabine

Het is twee jaar geleden dat ik Sabine voor het eerst ontmoette, tijdens het voorstelrondje over de redactie. Ze was één van de vier redacteuren en ik was vooral bezig om toch vooral ieders naam te onthouden. Dit is een handicap van me: Ik heb daar nogal moeite mee. Daar ben ik niet trots op en ik had me voorgenomen de namen goed te onthouden. Ik droeg zelfs een spiekbriefje bij me die eerste maand. Voor jou – moet ik bekennen - heb ik het langst met mijn spiekbriefje gewerkt. Het zal ermee te maken hebben dat je niet iemand bent die zichzelf op de voorgrond plaatst. Rustig je je werk en je vraagt alleen hulp of aandacht als het echt nodig is.

In het begin had ik daar niet zo’n erg in. Degene die het hardst riepen dat ze het zo druk hadden, leken ook het hardst te werken. Ik probeerde te helpen waar ik kon en de werkdruk voor iedereen binnen de perken te houden. Inmiddels ben ik er achter dat de werkdruk ontegenzeglijk het hoogst is bij de eindredactie. Maar Sabine hoorde ik nooit klagen, totdat… het een keer er echt om ging spannen. Maar toen moest er dan ook echt iets gebeuren. Dat was toen we overgingen naar Easy to Publish. Ineens bleek dat er geen rek zat in Sabine’s werk. Dat ze geen uurtje speling over had en dat er een enorme tijdsdruk zat op haar werk.

Toen pas drong het in volle omvang tot mij door wat een verantwoordelijke functie Sabine had. Hoe ze als een spin in het web opereerde en hoe ze met minst van iedereen gemist kon worden. Toen ook werd me pas duidelijk hoeveel handelingen er nodig zijn van de eindredacteur, voordat het product drukklaar is. Letterlijk alles gaat door haar handen en zonder eindredacteur zou Boekblad niet zijn wat het is: zonder spelfouten, creatief ingedeeld en opgemaakt, goede koppen, passende fotobijschriften. Juist al deze ogenschijnlijk kleine zaken maken de kwaliteit uit van het blad. Kwaliteit die altijd door Sabine werd gewaarborgd. Je kon er letterlijk blind op varen dat zij ervoor zorgde. En altijd op een vriendelijke en rustige manier.

Ik vrees dat we pas goed weten wat we missen als jij straks bent vertrokken. Dat dan pas in volle omvang duidelijk wordt hoeveel je voor Boekblad deed en hoe essentieel jouw werk was. Jouw argumenten waren vaak doorslaggevend. Wat me doet denken aan een tweeregelig gedichtje van Staring, getiteld Meester en Leerling. Het gaat zo:

De Meester, in zijn Wijsheid, gist
De Leerling, in zijn Waan, beslist

Het ga je goed.

Lise

Robertine kiest: Tipboek muziek voor kinderen

Wie weet…

Lieve Sabine, onverdroten eindredacteur, streng en rechtvaardig, een meester in het inkorten van mijn soms (altijd?) te lange schrijfsels. Leuk om elkaar ’s nachts nog even op Easy2Publish te ‘ontmoeten’, uitgaanscentrum van eindredacteuren die er maar niet genoeg van kunnen krijgen. Ik zal je missen, mis je nu al op de redactie. Wie weet wat zich voor verten voor je openen.

Daarom twee boekjes voor je gezocht die met een van je passies te maken hebben: muziek maken met kinderen. Gewoon omdat ik jaloers ben op al die zeeën van tijd die je, naar mijn fantasie, nu hebt om te spelen, niet alleen op je instrument, maar ook met je kinderen en alle kinderen uit de buurt. De boekjes ken ik niet, ze zijn tweedehands te koop bij Bol, maar wie weet wat voor verrassingen ze in petto hebben

’t Is toch jammer dat ik nooit heb gehoord hoe een fagot en een accordeon samen klinken. Een experiment dat ik van je te goed houd. Wie weet komt het er nog een keer van, als je toch bij mijn buurvrouw moet zijn.

Veel geluk! Robertine

Maarten kiest: ‘Terug naar Walden’ van Walter van den Broeck

Weg met het grootkapitaal! Dat sentiment moet iedereen bekend voorkomen die wordt meegesleept in de bedrijfspolitiek van managers die zo hoog in de organisatie zijn geklommen dat ze je niet eens meer persoonlijk kent.
Ik noem geen voorbeelden. Ik geef alleen een tip om dat sentiment te ledigen – zonder te vervallen in revanchegevoelens die eerder de bitterheid vergroten.
Die tip is Terug naar Walden van Walter van den Broeck.
In deze roman voert de Vlaamse auteur de tycoon Ruler Marsh op. Tijdens de crisis van jaren dertig gaat zijn vader failliet, waarna hij zelfmoord pleegt. De Vlaams-Amerikaanse jongen zweert wraak: hij zal zelf zo rijk worden dat hij in staat is de wereldeconomie met één beslissing kapot te maken.
Als het vele decennia later eindelijk zover is en hij , loopt het anders. Marsh wordt ‘geroepen’ -concreter dan dat wordt het niet. Hij staat op en volgt mysterieuze krachten, die hem naar het dorpje van zijn voorouders in de Vlaamse Kempen brengt.
Wat volgt is een wirwar van verhalen, ontleend aan een uitzinnige verbeelding die nergens hysterisch wordt, die je kunt brengen onder één noemer: als ode aan mensen die zich laten leiden door waartoe ze zijn ‘geroepen’.
Uiteindelijk beseft Marsh dat hij het verkeerd heeft begrepen. Zelf rijk worden en wraak nemen, daarmee doe je alleen maar andere aan wat jou is aangedaan. Beter is het om het kapitalisme te verbeteren. En de anti-kapitalistische experimenten, zoals de commune Walden van Frederik van Eeden.

Hannie kiest: 'De tas van de leraar'

Sabine móet al zoveel - een kind baren, om maar iets te noemen - dat ik mij niet zou durven aanmatigen haar nog een opdracht mee te geven. Zoveel reistijd dat ze er makkelijk een lekkere pil bij zou kunnen lezen was tenslotte de reden om afscheid te nemen van Boekblad.
Had ik al gezegd dat ik je daar vreselijk zal missen?
Ik geef je dus géén titel uit mijn eigen boekenkast. Ik ga je een boek aanraden waarvan ik vermoed dat jij het prachtig zal vinden, maar dat ik zelf nog niet gelezen heb. Dan kan ik namelijk over een paar maanden contact met je opnemen met de vraag of ik het een keer van je mag lenen.
Dit boek werd mij aangeraden door een belezen vriendin in wier smaak ik onbeperkt vertrouwen heb en die ik voor deze gelegenheid speciaal om advies heb gevraagd. "De tas van de meester," zei ze. "Een heel mooie liefdesgeschiedenis. Van een Japanse dame. Of anders dat boek van hoe heet-ie ook al weer, over empathie bij apen."
Ik toog meteen naar Scheltema. Hiromi Kawakami heet de Japanse schrijfster. Ik wist al na een halve bladzijde dat ik dit boek bijzonder graag zou willen lezen en ik kon mij pas na 20 bladzijden van het werkje losrukken om het af te rekenen bij de kassa. Want inderdaad, ik heb het aangeschaft; als ik je bel met de vraag of ik het van je mag lenen, moet ik natuurlijk wel zeker weten dat je het in huis hebt. De caissière heeft het ook zo netjes ingepakt - ik kan het niet stiekem uitlezen voor woensdag.
Bij Boekblad zal ik je erg missen, had ik dat al gezegd? Het was een feest om met je te werken. Ik troost mij met de gedachte dat er in je leven nu weer plaats is voor nieuwe dingen - prachtige dingen - waarvoor je anders geen ruimte zou hebben gehad.
Dat boek over empathie bij apen (het is geschreven door Frans de Waal) heb ik voor mezelf gekocht. Als ik je dan over een paar maanden bel, dan kunnen we mooi ruilen.
Geen adieu, dus. Maar een hartelijk Au revoir!

Anneke kiest: ‘Vrouw met bloem zoekt man met baard’

Sabine een boek aanraden… Ik sta voor mijn kast en denk na. Stel dat ik zelf in deze tijd van het jaar met zwangerschapsverlof zou gaan, wat zou ik dan willen lezen? Ik zie Sabine wel lekker in het zonnetje in haar tuin zitten, kopje thee bij de hand.

Het mag dus wel een lekker chicklit boek worden, lekker niet te veel nadenken en je hoeft je er nu ook niet meer voor te schamen. (Je bent tenslotte eindredacteur Boekblad af)

Het leukste boek dat ik de laatste jaren gelezen heb in deze categorie was Vrouw met bloem zoekt man met baard van Floor Westerveld. Zelf las ik het in het vliegtuig naar New York in een ruk uit. Waarom is het zo leuk? Het is minstens net zo grappig als de Bridget Jones boeken, maar het speelt zich af in ons geliefde Amsterdam. Even lekker terug naar de tijd voor je een gezin had en in het hart van de stad woonde.

Om vervolgens dankbaar om je heen te kijken in je eigen tuintje. De kinderen die tevreden samen spelen en vol verwachting uitkijken naar hun nieuwe broertje. Het leven is goed op een mooie meidag in Haarlem!

Lucie kiest: 'Lekker Zonnig'

Sta je voor je boekenkast, denk je: welk boek móet Sabine lezen? Want zo heb ik de vraag opgevat. En dan realiseert je je weer dat we hele verschillende levens leiden en geleid hebben, in verschillende levensfasen verkeren, en dat daar ook verschillende boeken bij horen. Boeken die ik nu lees, boeken die ik las toen ik dertig was... ik zou niet weten wat jij daarvan móet lezen. En dan: moet mijn boekkeuze talig en hoogliterair zijn, moet het over het vak van eindredacteur gaan? Of juist niet? Mag het droevig zijn, vanwege het afscheid, of grappig zijn? Of kies ik uit de kast met Wijze Boeken? Maar misschien apprecieer je dat helemaal niet.

Enfin, indachtig ons gesprekje over je afscheidsfeestje en de kwellingen van het gastvrouwschap ga ik naar Selexyz Broese, want Utrecht heeft geen kookboekwinkel. Daar vraag ik op zaterdagmiddag aan het infopunt: heeft u ook een boek waarin mensen die gastvrouw-zijn moeilijk vinden tips krijgen om het allemaal wat lichter op te vatten en te vergemakkelijken? 'Een etiketteboek?' vraagt hij. 'Nee, een kookboek met tips voor mensen die dreigen in de stress te geraken voor etentjes die zij geven'. De medewerker raadpleegt de database. 'Is er misschien een collega die de kookboekenafdeling ként', vraag ik, want ik herinner me ineens van vorig jaar die medewerker van de kookboeken - heette hij niet Clemens? 'Ik weet alles', zegt deze medewerker, en staart weer naar het beeldscherm. Wel heeft hij nog een studieboek (VMBO) over gastheerschap. 'Nee', zeg ik, 'ik dacht meer aan een Marie Claire.'

Toen heb ik zelf maar een boek uitgezocht. Lekker zonnig. Want dat is wel wat ik je gun: een blije en zonnige zomer. Met een nieuwe wolk van een baby en alle tijd van de wereld om gezonde smoothies te maken. Het is niet jouw wens geweest om weg te gaan, maar nu gebeurt het. En ik denk dat je er van gaat genieten. Wat bij mijn keuze voor dit boek een grote rol speelt is dat het zichzelf als eenvoudig en snel aanprijst, dat het verlokkelijke fotografie heeft, dat ik bij alle recepten denk: 'O, maar dat kan ìk óók!' Maar de doorslag geeft dat op een paar foto's genietende kleine meisjes staan. Want tenslotte moeten Julia en Tijn ook van het eten kunnen watertanden.

Of je met dit boek een stapje verder komt richting het ideaalbeeld van de ideale gastvrouw: laat het me weten. Het is toch een kwestie van je eigen stress niet te serieus nemen, even adem halen, genoeg tijd nemen, doen wat er gedaan moet worden, even zitten. Zoals het eigenlijk met alles gaat. Met dank voor alle leuke jaren samen.

- Lekker zonnig, Eten en drinken voor stralende dagen, Terra, 2009, isbn 978 90 8989 066 5

Vlucht! Nu het nog kan!

Voor mij is het te laat, maar jij kunt nog ontsnappen aan het onverminderd uitdijende boekenlabyrint. Vaarwel! Vaarwel!